Wapenstilstandsdag

31 okt Wapenstilstandsdag

Op 11 november herdenken we het einde van de Eerste Wereldoorlog. In België, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en enkele andere Gemenebestlanden vinden er dan herdenkingsplechtigheden plaats om 11 uur ’s morgens. Precies op dat tijdstip in 1918 kwam er een einde aan het bloedigste conflict dat de mensheid tot dan gekend had. In de Eerste Wereldoorlog verloor Frankrijk één en een kwart miljoen mensen. Daarom wordt de Wapenstilstandsdag Jour de l’Armistice) aangehouden als de datum om alle oorlogen waarbij Frankrijk in de twintigste eeuw betrokken was te herdenken. In Parijs wordt op wapenstilstandsdag een krans gelegd bij het graf van de Onbekende Soldaat onder de Arc de Triomphe. De Belgen hebben op 11 november een vrije dag. De plastic klaprozen (‘poppies’) van de Britten zijn onder andere te danken aan de beroemde dichtregels uit ‘In Flanders Fields’ van John McCrae, het machtige beeld van klaprozen die groeien tussen grafstenen.

Zware verliezen Duitsers

Na ruim vier jaar oorlog stond de coalitie van de Centralen er eind 1918 zeer slecht voor. Het zomeroffensief van het Duitse leger aan het westfront was mislukt en het gehele oostfront stond op instorten.Op 25 oktober weigerden soldaten in Kiel en Wilhelmshaven het bevel van de legerleiding om uit te varen en alsnog slag tegen de Engelsen te leveren. De onrust sloeg over naar andere plaatsen en door heel Duitsland braken opstanden uit. Keizer Wilhelm II deed op 9 november afstand van de troon en vluchtte naar Nederland, waar hij asiel aanvroeg. De Geallieerde legers hadden net een zeer succesvolle campagne achter de rug die in augustus 1918 was begonnen. Met de steun van de Amerikanen, die vanaf april 1917 meededen, werden de Duitsers op ongekende wijze teruggedreven. Daarbij werden ruim 350.000 krijgsgevangenen gemaakt.

Wat gebeurde er op wapenstilstandsdag?

Op 11 november 1918 reden twee treinen naar een bos in de buurt van de Franse stad Compiegne. In de ene trein zat de Duitse politicus Matthias Erzberger, in de andere de Franse bevelhebber Ferdinand Foch. De treinen stopten op korte afstand van elkaar en de gezelschappen stapten uit. Ze zijn beiden door hun eigen land afgevaardigd om deel te nemen aan de vredesonderhandelingen. Op 11 november, om 5 uur ’s ochtends, tekenen ze de wapenstilstand dat een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog. Vanwege de symboliek werd besloten de wapenstilstand pas om 11 uur in te laten gaan: het elfde uur van de elfde dag van de elfde maand. Hierdoor duurde de Eerste Wereldoorlog nog zes uur langer dan noodzakelijk, met nog duizenden onnodige slachtoffers tot gevolg. Om twee minuten voor elf sneuvelde bij het Belgische Mons de Canadese soldaat Price. Hij wordt gezien als het laatste slachtoffer van de Eerste Wereldoorlog die in totaal meer dan negen miljoen militairen het leven kostte. De replica van de wagon staat in een museum, vlakbij de plaats waar de twee treinen met onderhandelaars stonden. De originele wagon werd in de zomer van 1940 op bevel van Adolf Hitler naar Berlijn overgebracht. Kort voor het eind van de Tweede Wereldoorlog werd hij door SS’ers in brand gestoken.

Vrede van Versailles

Het echte einde van de Eerste Wereldoorlog kwam in 1919 met de ondertekening van de Vrede van Versailles. De Vrede van Versailles werd ondertekend door de geallieerden en door Duitsland en bestond uit 15 delen met daarin 440 artikelen. Met weinig meer keus voor de Duitsers dan te tekenen pakte het Verdrag ongunstig uit voor naoorlogs Duitsland. Met de Duitse onderhandelaar Matthias Erzberger liep het overigens niet goed af. In augustus 1921 werd hij door leden van een extreem-rechtse groep vermoord. Zij beschouwden Erzberger als een landverrader omdat hij de wapenstilstand had ondertekend maar ook omdat hij zich daarna als minister had ingezet voor de naleving van het Verdrag van Versailles.

Geen reactie's

Geef een reactie