Papillon

16 jan Papillon

Henri Charrière (1906-1973) werd geboren in een plaatsje in de Ardêche en was het derde kind uit een welvarend middenstandsgezin. Toen zijn moeder overleed aan een infectie die zij opliep tijdens het verzorgen van oorlogsgewonden in 1917, plaatste zijn vader hem op een kostschool. Omdat dit voor Henri niet werkte, werd hij door zijn vader gedwongen op om zijn 18e jaar in dienst te gaan bij de Franse Marine. Na twee jaar hield Henri het marine leven voor gezien en verminkte moedwillig zijn duim om onder zijn contract uit te komen. In de marine tijd liet hij de befaamde vlinder (in het Frans: Papillon) op zijn borst tatoeëren.

Crimineel

Charrière vertrok in 1928 naar Parijs. Al snel kwam hij in de onderwereld van Montmarte terecht. Door zijn tatoeage kreeg hij al snel de bijnaam Papillon. Maar er was nog een crimineel met deze bijnaam, Papillon Roger. Toen in 1930 een (bevriende) crimineel, Roland Legrand, werd neergeschoten, kon deze voor hij stierf de politie de naam van de dader noemen: “Papillon Roger”; dit was de andere ‘Papillon’. De politie arresteerde echter Charrière voor een moord die hij niet gepleegd had. In 1931 werd hij veroordeeld tot levenslange dwangarbeid en verscheept naar de gevangenis in Saint Laurent in Frans-Guyana.

Gevangenschap Papillon

Het regime in Saint Laurent Bagno was meedogenloos en mensonterend. Na verschillende ontsnappingspogingen wordt Papillon overgeplaatst naar Duivelseiland, een van drie eilanden in de Atlantische Oceaan voor de noordkust van Frans-Guyana. Hij doet meerdere ontsnappingspogingen. Hij krijgt hulp en wordt verraden vanuit de meest onverwachtse hoeken. Hij maakt erbarmelijke omstandigheden mee in de gevangenissen. Hij overleeft meerdere lange eenzame opsluitingen. Hij wordt gerespecteerd door medegevangenen en bewakers gelijk. Hij trotseert de zee, de jungle en de tropische zon. En uiteindelijk vindt hij na 13 jaar in gevangenschap en 9 ontsnappingspogingen in 1944 de vrijheid. Henri Charrière woonde als vrij man vanaf 1945 in Venezuela. Hij overlijdt in 1973 aan keelkanker in Spanje. Op eigen verzoek is hij begraven in Lanas, in de Franse Ardêche.

Frans Guyana

In 1792 werd al besloten om een strafinrichting in de kolonie Frans-Guyana op te richten om politieke gevangenen onder te brengen. Vanaf 1850 werden ook langgestrafte criminelen hiernaartoe verscheept. De Bagno van Saint Laurent was de hoofdvestiging in de kolonie en diende als doorgangskamp voor de overige dwangarbeiderskampen in het binnenlandse regenwoud. In Saint Laurent verbleven de veroordeelden meestal slechts een bepaalde tijd, waarna zij in groepen werden ingedeeld en uiteindelijk naar een van de diep in de jungle van het binnenland gelegen kampen werden overgeplaatst. Slechts weinigen zaten hun hele straf uit in Saint Laurent. Hoewel ongeveer 95% van de gevangenen uit mannen bestond, was er ook een vrouwenbarak. Deze vrouwelijke gevangenen werden vooral te werk gesteld voor schoonmaakwerk van de officierskwartieren; seksueel misbruik was daarbij niet uitgesloten.

Boek Papillon

Henri Charrière schreef over deze periode in zijn avonturenroman Papillon, die in 1969 uitkwam en die hem schatrijk maakte. Over het waarheidsgehalte van Charrières autobiografie is al veel gezegd en misschien nog meer verzwegen. Hijzelf heeft zijn leven lang volgehouden dat hij alles wat hij in zijn boek beschrijft zelf heeft meegemaakt. Volgens officiële Franse bronnen zou Charrière nooit op Duivelseiland zijn geweest. Ook wordt algemeen aangenomen, dat Charrière diverse belevenissen van andere medegevangenen heeft gebruikt en aan zichzelf heeft toegedicht. Over één ding heeft hij echter ontegenzeggelijk de waarheid gesproken: het wrede bestaan in de Bagno van Saint Laurent du Maroni. Naar aanleiding van zijn autobiografie volgde in 1973 de verfilming. De film gaat over de ultieme vrijheid van de mens en zijn doorzettingsvermogen om te overleven.  

Geen reactie's

Geef een reactie