Charles de Gaulle

20 feb Charles de Gaulle

Charles de Gaulle was een onaangenaam mens: kil, hooghartig, onbeschoft en gereserveerd. Maar geen persoon is in de twintigste eeuw zo bepalend geweest voor Frankrijk als hij. De lastige generaal van 1 meter 96, met ‘een hoofd als een ananas en heupen als een vrouw’, zag zich door het lot aangewezen om Frankrijk te redden (Historisch Nieuwsblad2/2004).

Jeugd Charles de Gaulle

In 1890 in Colombey-les-Deux-Églises wordt Charles de Gaulle geboren als tweede zoon. Zijn vader was een bevlogen leraar klassieke talen. Charles heeft echter andere dromen en wilde al vanaf zijn vijftiende het leger in. Hij studeert aan een militaire school en in 1913 voegt hij zich bij de infanteriedivisie.

Eerste Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog is De Gaulle al actief in het leger. Hij dient in het Franse leger als luitenant en vecht onder meer aan het front bij Verdun. Hij raakt drie keer gewond en in 1916 raakt hij zwaargewond en wordt door de Duitsers gevangengenomen. Hij probeert vijf keer uit krijgsgevangenschap te ontsnappen, wat mislukt door zijn opvallende lengte. Na de oorlog geeft hij les aan de militaire academie. Daarnaast schrijft hij boeken waarin hij aangeeft hoe het leger van de toekomst er volgens hem uit moet zien.

Tweede Wereldoorlog

Als Pétain zich overgeeft aan Duitsland, vlucht Charles de Gaulle op 7 juni naar Londen. Via radio-uitzendingen roept hij de Fransen via de radioservice van de BBC op tot massaal verzet. De uitzending met een beroemd geworden toespraak wordt door niemand beluisterd. Aanvankelijk wilde de Britse overheid de speech verbieden. Winston Churchill voorkwam dit echter. Toen Pétain dezelfde week de Franse capitulatie aanvaardde en de Republiek ophief, erkende Churchill De Gaulle als leider van de Vrije Fransen. Churchill en later ook de Amerikaanse president Roosevelt bleven Pétain echter als wettig Frans staatshoofd beschouwen. Charles de Gaulle werd de leider van de Vrije Fransen, die samen met de geallieerden tegen Nazi-Duitsland vochten. Op 14 augustus 1944 keert De Gaulle terug naar Frankrijk en aan het hoofd van de Franse troepen komt hij aan in Parijs.  Als held wordt hij binnengehaald.

Wederopbouw

De Gaulle werd aan het einde van de oorlog een algemeen aanvaard leider die boven de partijen stond. De wederopbouw van De Gaulle was gericht op het uitwissen van Frankrijks smadelijke rol tijdens de bezettingsjaren en het herstel van de eenheid in het land. Maar toen er in oktober 1945 voor het eerst na de oorlog verkiezingen werden gehouden, bleek de Franse bevolking genoeg te hebben van De Gaulle. Het werd duidelijk dat zijn opvattingen over een sterke uitvoerende macht niet in de nieuwe grondwet van de Vierde Republiek zouden worden opgenomen. In januari 1946 trad hij gefrustreerd uit de politiek. In 1947 sticht hij een nieuwe politieke partij; Rassemblement du Peuple Français (Verzameling van het Franse Volk). Deze partij beweerde namens alle Fransen te spreken. De partij had een tijdelijk kiessucces, maar in 1953 hief De Gaulle de partij op en trok zich uit de politiek terug. Vanaf dat moment vestigde hij zich in zijn buitenverblijf in Colombey-les-Deux-Églises en ging zijn memoires schrijven.

Terugkeer in politiek

In 1958 verkeert Frankrijk in crisis na een militaire opstand in Algerije. Volgens veel Fransen is Charles de Gaulle de enige persoon die een einde kan maken aan de crisis. De Gaulle vormt een nieuwe regering en wordt de eerste president van de Vijfde Republiek. Hij stelt een grondwet op waarin de macht van de president wordt vergroot. In 1961 kondigt hij aan een einde te willen maken aan de Algerijnse oorlog die begon in 1954 als een onafhankelijkheidsoorlog van de Algerijnen tegen de Franse kolonisator. De Gaulle zette een proces in gang dat leidde tot de zelfbeschikking voor Algiers. In 1962 wordt het land onafhankelijk.

Aanslagen

Ondanks dat een grote Franse meerderheid De Gaulle steunde, namen veel kolonisten hem dit niet in dank af. Zo’n dertig aanslagen werden op hem beraamd, waarvan hij aan twee ternauwernood ontsnapte. Sinds kort staat in het De Gaulle-museum in Lille de met kogels doorzeefde zwarte Citroën. In deze auto overleefde het echtpaar De Gaulle in augustus 1962 een aanslag. Het leverde hem de bijnaam “de Overlever” op.

Aftreden

De Gaulle streefde naar een sterke Europese Economische Gemeenschap zonder Engeland, maar met een grote rol voor Frankrijk en Duitsland. Na een negatief referendum over sociale en economische vernieuwingen, waaraan hij zijn politieke lot had verbonden, trad hij op 27 april 1969 af.

Niet vergeten

Op 9 november 1970 overleed Charles de Gaulle in zijn buitenhuis in het dorp Colombey-les-deux-Eglises.  Zijn opvolger Pompidou sprak: ‘Frankrijk is weduwe geworden’. In Frankrijk herinnert nog veel aan Charles de Gaulle. De internationale luchthaven van Parijs is bijvoorbeeld naar hem vernoemd en ook een universiteit draagt zijn naam. Het grote Franse plein waar de beroemde Arc de Triomphe te vinden is, draagt eveneens de naam van de oud-president van Frankrijk: Place Charles de Gaulle.

Geen reactie's

Geef een reactie